Ege bölgesinde yüzyillardir zeybeklik ve efelik sekillerinde kendini gösteren eskiyalik, 20. Yüzyila gelindiginde ve Özellikle Birinci Dünya Savasi süresince bölgedeki Rum ve Türk eskiyalar ideolojik bir amacla Itilaf devletlerine veya Osmanli Devletine casusluk yapmaya baslamislar ve zamanla paramiliter Bir nitelik kazanmislardi. 1916 senesi itibariyle artmaya baslayan cephelerden firar da her bölgede oldugu gibi Mugla bölgesinde de eskiyaligin büyük bir insan kaynagini olusturmustu. Bölgedeki eskiyalik faaliyetleri daha önceki tarihlerde genellikle fakir köylüyü ve mazlumu koruma amaci tasirken artik eski tarz klasik eskiyalik yerini siyasi eskiyaliga döndürerek eskiyaya yatak olabilecek köylüyü de biktirmisti. Kavaklidere Karakolunu basan eskiyalar hakkinda köylülerin su sözleri yasanan degisimi göstermekteydi SEvvelki eskiya gelir, kemik parasi varsa alir gider. Adam öldürmezlerdi. Bu yeni türeyenler; var yok tanimazlar hem para alirlar hem de bila-sebep öldürürler. Hükümet bu hale bir care bulmali. Birinci Dünya Savasinda Mugla Eskiyalik, Casusluk ve Asker Firariler isimli eser Mentese Mugla Sancaginda eskiyaligin degisimini ve dönüsümünü ele almaktadir. Kaynagin cogunlugunu arsiv kayitlarinin olusturdugu bu eser, cephe gerisinde Mugla Sancaginda asayisi saglamak acisindan verilen mücadeleyi, yasanilan imkansizliklari ve aranilan cözümleri göstermeye calismistir.